ฟื้นฟูการกลืน29 มิ.ย. 2569

เครื่องกระตุ้นกลืนด้วยกระแสไฟฟ้า VitalStim ช่วยฟื้นฟูภาวะกลืนลำบาก

โรงพยาบาลธนบุรีตรังมีเครื่องกระตุ้นกลืนด้วยกระแสไฟฟ้า ผลิตภัณฑ์ DJO, LLC รุ่น Intelect VitalStim สำหรับดูแลผู้มีภาวะกลืนลำบาก สำลักบ่อย หรือมีปัญหาการกลืน โดยใช้ร่วมกับการประเมินและการฝึกกลืนแบบเฉพาะบุคคล

เครื่องกระตุ้นกลืนด้วยกระแสไฟฟ้า VitalStim ช่วยฟื้นฟูภาวะกลืนลำบาก

VitalStim คืออะไร

VitalStim คือเครื่องมือฟื้นฟูการกลืนที่ใช้หลักการ Neuromuscular Electrical Stimulation หรือ NMES โดยส่งกระแสไฟฟ้าระดับอ่อนผ่านแผ่นอิเล็กโทรดบนผิวหนังภายนอก เพื่อช่วยกระตุ้นกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการกลืน การรักษามักใช้ร่วมกับการฝึกกลืนและการปรับอาหารตามคำแนะนำของทีมรักษา

เหมาะกับผู้มีภาวะกลืนลำบาก

สำลักง่าย กลืนติดคอ หรือกลืนได้ลดลง

ใช้ร่วมกับการฝึกกลืน

ไม่ใช่การเปิดเครื่องอย่างเดียว แต่ต้องมีโปรแกรมฟื้นฟู

ประเมินเป็นรายบุคคล

แพทย์และทีมฟื้นฟูพิจารณาความเหมาะสมก่อนเริ่ม

ภาวะกลืนลำบากอันตรายอย่างไร

ภาวะกลืนลำบากอาจทำให้รับประทานอาหารและน้ำได้น้อย น้ำหนักลด ขาดสารอาหาร สำลักซ้ำ ๆ และเพิ่มความเสี่ยงต่อปอดอักเสบจากการสำลัก ผู้ป่วยหลังโรคหลอดเลือดสมองหรือโรคทางระบบประสาทควรได้รับการประเมินอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ

  • ไอหรือสำลักขณะรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำ
  • รู้สึกอาหารติดคอ กลืนไม่ลง หรือกลืนแล้วเจ็บ
  • เสียงแหบ เสียงเปียก หรือเสียงเปลี่ยนหลังกลืน
  • รับประทานอาหารได้น้อย น้ำหนักลด หรือใช้เวลารับประทานนานผิดปกติ
  • มีประวัติปอดอักเสบจากการสำลัก
  • ผู้ป่วยหลังโรคหลอดเลือดสมอง พาร์กินสัน สมองบาดเจ็บ หรือโรคทางระบบประสาท

ขั้นตอนการฟื้นฟูด้วยเครื่อง Intelect VitalStim

1

ประเมินอาการและความปลอดภัยก่อนเริ่ม

ทีมรักษาจะซักประวัติ ตรวจความสามารถในการกลืน ประเมินความเสี่ยงการสำลัก และพิจารณาว่าเหมาะกับการใช้เครื่องกระตุ้นกลืนหรือไม่

2

วางแผนฟื้นฟูเฉพาะบุคคล

แผนการรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุของภาวะกลืนลำบาก ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ระดับความรู้สึกตัว โรคร่วม และเป้าหมายการรับประทาน

3

ติดแผ่นอิเล็กโทรดและฝึกกลืนร่วมกัน

บุคลากรจะติดแผ่นอิเล็กโทรดบริเวณตำแหน่งที่เหมาะสม แล้วใช้การกระตุ้นด้วยไฟฟ้าระดับอ่อนควบคู่กับแบบฝึกกลืน

4

ติดตามผลและปรับโปรแกรม

ทีมฟื้นฟูจะติดตามการตอบสนอง อาการสำลัก ความสามารถในการรับประทาน และปรับระดับการฝึกให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละราย

ข้อควรรู้ก่อนรับบริการ

VitalStim เป็นการกระตุ้นผ่านผิวหนังภายนอก ไม่ใช่การผ่าตัดและไม่ต้องใช้ยา อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยที่มีอุปกรณ์ไฟฟ้าฝังในร่างกาย มีปัญหาผิวหนังบริเวณคอ มีโรคประจำตัวบางชนิด หรือมีข้อจำกัดทางการแพทย์อื่น ๆ ควรแจ้งทีมรักษาก่อนทุกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

VitalStim คืออะไร?+

VitalStim คือการใช้กระแสไฟฟ้าระดับอ่อนกระตุ้นกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการกลืนผ่านแผ่นอิเล็กโทรดภายนอกผิวหนัง โดยใช้ร่วมกับการฝึกกลืนและการประเมินของทีมฟื้นฟู

เครื่องกระตุ้นกลืนช่วยผู้ป่วยกลืนลำบากได้อย่างไร?+

การกระตุ้นด้วยไฟฟ้าแบบ NMES อาจช่วยกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อบริเวณคอ เพิ่มการรับรู้ของกล้ามเนื้อ และช่วยให้การฝึกกลืนมีเป้าหมายชัดขึ้น ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของผู้ป่วยแต่ละราย

ใครบ้างควรเข้ารับการประเมินการกลืน?+

ผู้ที่ไอหรือสำลักระหว่างกินอาหาร ดื่มน้ำแล้วไอ เสียงเปลี่ยนหลังกลืน รู้สึกอาหารติดคอ น้ำหนักลด หรือมีประวัติโรคหลอดเลือดสมองและโรคทางระบบประสาท ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน

การรักษาด้วย VitalStim เจ็บหรือไม่?+

โดยทั่วไปผู้ป่วยจะรู้สึกเป็นกระแสอ่อน ๆ หรือรู้สึกตึงบริเวณติดแผ่นอิเล็กโทรด ระดับความแรงจะถูกปรับตามความเหมาะสมและอยู่ภายใต้การดูแลของบุคลากรทางการแพทย์

ต้องทำกี่ครั้งจึงเห็นผล?+

จำนวนครั้งขึ้นอยู่กับการประเมิน สาเหตุของภาวะกลืนลำบาก ความรุนแรง และการตอบสนองของร่างกาย ทีมฟื้นฟูจะติดตามและปรับแผนตามผลของผู้ป่วยแต่ละราย