ฉายแสงมะเร็ง ตรัง — รังสีรักษา LINAC เจ็บไหม ต้องเตรียมตัวอย่างไร
💡สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับรังสีรักษา
- ✔ ฉายแสงมะเร็งหรือรังสีรักษาเป็นการรักษาเฉพาะจุด ไม่ได้ฉายทั้งร่างกาย
- ✔ รังสีรักษา ไม่เจ็บ — ใช้เวลาแค่ 10–30 นาที ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล
- ✔ LINAC + CT Simulator ช่วยให้รังสีโดนเฉพาะก้อนมะเร็ง ปกป้องอวัยวะรอบข้าง
- ✔ รักษาได้ทั้งเป็นหลัก ร่วมกับเคมีบำบัด หรือก่อน/หลังผ่าตัด
- ✔ ทีมแพทย์รังสีรักษาเฉพาะทาง ดูแลตั้งแต่วางแผนจนถึงติดตามผล
ถ้าคุณหรือคนในครอบครัวกำลังได้ยินคำว่า “ต้องฉายแสง” เป็นครั้งแรก ความกังวลเป็นเรื่องปกติมาก รังสีรักษาเป็นการรักษามะเร็งเฉพาะบริเวณที่แพทย์วางแผนไว้ ใช้ได้ทั้งเป็นการรักษาหลัก ร่วมกับยาเคมีบำบัด หรือก่อน/หลังผ่าตัด ขึ้นอยู่กับชนิดและระยะของโรค
กลัวเป็นมะเร็ง ควรทำอย่างไรดี?
ความกลัวมะเร็งเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการผิดปกติหรือมีคนในครอบครัวเคยเป็นมะเร็ง สิ่งสำคัญคืออย่าเพิ่งสรุปเองจากอาการเดียว และอย่ารอจนกังวลหนัก ควรเริ่มจากพบแพทย์เพื่อประเมินอาการจริง เลือกการตรวจที่จำเป็น และวางแผนต่ออย่างเป็นระบบ
อาการที่ไม่ควรรอดูเองนาน
- น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ
- คลำพบก้อนหรือก้อนโตเร็ว
- เลือดออกผิดปกติ
- ไอเรื้อรัง เสียงแหบ หรือกลืนลำบาก
- ปวดเรื้อรังที่เป็นมากขึ้น
เริ่มต้นอย่างไรให้ไม่หลงทาง
- จดอาการ ระยะเวลา และยาที่ใช้อยู่
- นำผลตรวจเดิม ฟิล์ม หรือชิ้นเนื้อเดิมมาด้วย
- ให้แพทย์ประเมินว่าควรตรวจเลือด อัลตราซาวนด์ CT, MRI, ส่องกล้อง หรือคัดกรองแบบใด
- ถ้ามีผลวินิจฉัยมะเร็งแล้ว ควรปรึกษาแผนรักษาหลายวิธีร่วมกัน
หากมีอาการฉุกเฉิน เช่น หายใจลำบาก เลือดออกมาก หมดสติ เจ็บหน้าอกรุนแรง หรืออ่อนแรงครึ่งซีก ควรไปห้องฉุกเฉินหรือโทร 1669
รังสีรักษาคืออะไร?
รังสีรักษา (Radiotherapy) คือการใช้รังสีพลังงานสูงทำลาย DNA ของเซลล์มะเร็ง ทำให้เซลล์ไม่สามารถแบ่งตัวและเติบโตได้อีก โดยสามารถใช้ได้ 3 รูปแบบหลัก:
รักษาหลัก
ใช้รังสีเป็นการรักษาหลักโดยตรง
ร่วมกับเคมีบำบัด
เพิ่มประสิทธิภาพการรักษา
ก่อน/หลังผ่าตัด
ลดขนาดก้อนหรือป้องกันการกลับมา
เทคโนโลยีที่ใช้รักษา
Linear Accelerator (LINAC)
เครื่องฉายรังสีแบบเร่งอนุภาค
LINAC ผลิตรังสีพลังงานสูงและฉายตรงไปยังก้อนมะเร็งได้อย่างแม่นยำ ปรับทิศทาง มุม และปริมาณรังสีได้ตามต้องการ ลดผลกระทบต่อเนื้อเยื่อปกติรอบข้างให้น้อยที่สุด
CT Simulator (CT-Sim)
ระบบวางแผนการฉายรังสีแม่นยำสูง
CT Simulator สแกนและระบุตำแหน่งก้อนมะเร็งในสามมิติก่อนเริ่มการรักษา ระบบคอมพิวเตอร์คำนวณแผนการฉายรังสีที่แม่นยำที่สุด เพื่อให้รังสีตรงก้อนมะเร็งและหลีกเลี่ยงอวัยวะสำคัญ
4 ขั้นตอนการรักษาด้วยรังสี
ปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง
แพทย์รังสีรักษาประเมินชนิด ระยะ และตำแหน่งของมะเร็ง เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย
วางแผนด้วย CT Simulator
สแกน CT เพื่อกำหนดตำแหน่งก้อนเนื้องอกแบบสามมิติ ระบบคอมพิวเตอร์คำนวณมุมและปริมาณรังสีที่แม่นยำที่สุด
ฉายรังสีด้วยเครื่อง LINAC
เครื่องเร่งอนุภาค LINAC ฉายรังสีตรงจุดก้อนมะเร็ง ใช้เวลาครั้งละ 10–30 นาที ไม่เจ็บ ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล
ติดตามผลและดูแลต่อเนื่อง
ทีมแพทย์ติดตามผลการรักษาสม่ำเสมอ ดูแลผลข้างเคียง และปรับแผนตามการตอบสนองของผู้ป่วยตลอดกระบวนการ
โรคที่รักษาด้วยรังสีรักษา
⚠️ ผลข้างเคียงที่อาจพบและวิธีดูแล
ผลข้างเคียงขึ้นอยู่กับบริเวณที่รักษาและปริมาณรังสี ทีมแพทย์จะดูแลและให้คำแนะนำตลอดการรักษา
คำถามที่พบบ่อย
ฉายแสงมะเร็งคืออะไร?+
รังสีรักษาเจ็บหรือไม่?+
ต้องรักษานานแค่ไหน?+
CT Simulator คืออะไร มีประโยชน์อย่างไร?+
LINAC คืออะไร?+
รังสีรักษาใช้ได้กับมะเร็งทุกชนิดไหม?+
รังสีรักษามีผลข้างเคียงอะไรบ้าง?+
กลัวเป็นมะเร็ง ควรเริ่มจากตรวจอะไร?+
นัดหมายได้ที่ไหน?+
แหล่งข้อมูลประกอบ
บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้เบื้องต้น ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือวางแผนรักษาโดยแพทย์ หากมีอาการผิดปกติหรือมีผลตรวจเดิม ควรปรึกษาแพทย์พร้อมข้อมูลสุขภาพของตนเอง