ดูแลผู้สูงอายุ ตรัง: วางแผนสุขภาพพ่อแม่ให้ปลอดภัยและใช้ชีวิตได้ดี
คู่มือสำหรับครอบครัวในตรังที่กำลังดูแลผู้สูงอายุ ครอบคลุมตรวจสุขภาพ โรคประจำตัว การทบทวนยา ป้องกันหกล้ม วัคซีน กายภาพบำบัด และสัญญาณที่ควรพบแพทย์

การดูแลผู้สูงอายุไม่ใช่แค่พามาตรวจเลือดปีละครั้ง แต่คือการดูภาพรวมว่าเดินไหวไหม กินได้ไหม นอนดีไหม จำได้ไหม ใช้ยาปลอดภัยไหม และบ้านเอื้อต่อการใช้ชีวิตหรือไม่ ครอบครัวที่วางแผนตั้งแต่ยังแข็งแรงมักลดความเสี่ยงหกล้ม นอนติดเตียง และภาวะแทรกซ้อนจากโรคประจำตัวได้ดีกว่า
ประเมินสุขภาพและโรคประจำตัว
ลดเสี่ยงหกล้มและนอนติดเตียง
มีโรงพยาบาลพร้อมดูแล 24 ชั่วโมง
คำตอบสั้น
ดูแลผู้สูงอายุ ตรัง ควรเน้นอะไรที่สุด?
ควรเน้นการคงความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวัน ควบคุมโรคประจำตัว ทบทวนยา ป้องกันหกล้ม และรู้ช่องทางฉุกเฉิน 24 ชั่วโมง
เมื่อไหร่ควรพาผู้สูงอายุพบแพทย์ทันที?
ควรรีบพบแพทย์หากเจ็บหน้าอก หายใจเหนื่อย แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด สับสน ซึม ไข้สูง หกล้มรุนแรง หรือกินได้น้อยจนอ่อนเพลีย
เริ่มดูแลผู้สูงอายุจากอะไรดี
ให้เริ่มจากสิ่งที่กระทบชีวิตประจำวันมากที่สุด เช่น เดินแล้วเซ ทานอาหารได้น้อย น้ำหนักลด ลืมกินยา นอนไม่หลับ ปัสสาวะบ่อย หายใจเหนื่อย หรือหกล้มบ่อย จากนั้นค่อยวางแผนตรวจสุขภาพและพบแพทย์เฉพาะทางให้ตรงกับปัญหา
- ✓ทบทวนโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดัน ไขมัน โรคหัวใจ ไต และกระดูกพรุน
- ✓ประเมินการเดิน การทรงตัว กล้ามเนื้อ และความเสี่ยงหกล้ม
- ✓ตรวจความจำ อารมณ์ การนอน และโภชนาการตามความเหมาะสม
ตรวจสุขภาพผู้สูงอายุควรดูมากกว่าผลเลือด
ผลเลือดช่วยดูโรคเงียบได้ แต่ผู้สูงอายุควรประเมินการใช้ชีวิตร่วมด้วย เช่น การลุกนั่ง การเดิน สายตา การได้ยิน ช่องปาก ยาที่ใช้ทั้งหมด และวัคซีนที่ควรได้รับ เพราะปัญหาเหล่านี้มักเป็นต้นเหตุของการหกล้ม สับสน กินได้น้อย หรือเข้าโรงพยาบาลซ้ำ
- ✓นำยาทั้งหมด รวมวิตามิน สมุนไพร และยาซื้อเองมาให้แพทย์ดู
- ✓บอกประวัติหกล้ม เวียนศีรษะ หน้ามืด หรือสับสนในช่วงที่ผ่านมา
- ✓สอบถามวัคซีนผู้สูงอายุ เช่น ไข้หวัดใหญ่ นิวโมคอคคัส งูสวัด และ RSV ตามความเสี่ยง
ป้องกันหกล้มคือหัวใจของการดูแลที่บ้าน
ผู้สูงอายุที่หกล้มอาจเกิดกระดูกสะโพกหัก บาดเจ็บศีรษะ หรือกลัวการเดินจนกล้ามเนื้ออ่อนแรงลง การจัดบ้านให้ปลอดภัย การฝึกกล้ามเนื้อและการทรงตัว รวมถึงการเลือกไม้เท้าหรือ walker ให้เหมาะสมจึงสำคัญมาก
- ✓ติดราวจับในห้องน้ำและบันได เพิ่มแสงสว่าง และเก็บสายไฟ/พรมที่สะดุดง่าย
- ✓พบแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดหากเดินเซ ลุกยาก หรือหกล้มซ้ำ
- ✓หากหกล้มแล้วปวดสะโพก ข้อมือ ศีรษะ หรือกินยาละลายลิ่มเลือด ควรรีบตรวจ
บริการที่ครอบครัวควรรู้จัก
ครอบครัวที่ดูแลผู้สูงอายุในตรังควรรู้ทางเข้าบริการหลัก ได้แก่ ตรวจสุขภาพผู้สูงอายุ อายุรกรรม โรคหัวใจ กระดูกและข้อ กายภาพบำบัด วัคซีน และห้องฉุกเฉิน 24 ชั่วโมง เพื่อให้ตัดสินใจได้เร็วเมื่อมีอาการเปลี่ยนแปลง
- ✓ตรวจสุขภาพและทบทวนยาเพื่อวางแผนระยะยาว
- ✓กายภาพบำบัดเพื่อฟื้นแรง เดินมั่นคง และลดปวด
- ✓ฉุกเฉิน 24 ชั่วโมงสำหรับอาการรุนแรง เช่น เจ็บหน้าอก หายใจเหนื่อย แขนขาอ่อนแรง หรือหกล้มรุนแรง
เตรียมตัวก่อนเข้ารับบริการ
- 1จดโรคประจำตัว ยาที่กินทั้งหมด อาการที่เปลี่ยนไป และประวัติหกล้มใน 1 ปีที่ผ่านมา
- 2นำผลตรวจเดิม สมุดนัด บัตรประกัน หรือเอกสารสิทธิ์การรักษามาด้วย
- 3หากต้องการประเมินการเดินหรือกายภาพ ให้ใส่รองเท้าที่ใช้ประจำและพาผู้ดูแลมาร่วมฟังคำแนะนำ
ต้องการวางแผนดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว?
สอบถามตรวจสุขภาพผู้สูงอายุ กายภาพบำบัด วัคซีน และการนัดแพทย์ที่เหมาะกับอาการ โทร 075-215-215 โรงพยาบาลพร้อมดูแลฉุกเฉิน 24 ชั่วโมง
คำถามที่พบบ่อย
ดูแลผู้สูงอายุที่ตรังควรเริ่มจากตรวจอะไร?+
ควรเริ่มจากประวัติโรคประจำตัว ยาที่ใช้ ความสามารถในการเดินและช่วยเหลือตนเอง ความเสี่ยงหกล้ม ความจำ โภชนาการ และผลเลือดพื้นฐานตามคำแนะนำแพทย์
ผู้สูงอายุหกล้มแต่บอกว่าไม่เจ็บ ต้องมาโรงพยาบาลไหม?+
ควรสังเกตใกล้ชิด และควรพบแพทย์หากมีปวดสะโพก ข้อมือ หลัง ศีรษะ เดินไม่ได้ ซึม อาเจียน หรือกินยาละลายลิ่มเลือด เพราะบางอาการอาจชัดขึ้นภายหลัง
ผู้สูงอายุควรฉีดวัคซีนอะไรบ้าง?+
ควรถามแพทย์เรื่องวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี นิวโมคอคคัส งูสวัด RSV และวัคซีนอื่นตามโรคประจำตัว อายุ และประวัติการฉีดเดิม
ถ้าพ่อแม่เริ่มเดินเซหรืออ่อนแรง ควรไปแผนกไหน?+
เริ่มจากพบแพทย์เพื่อตรวจสาเหตุ เช่น ความดัน ยา หัวใจ สมอง กระดูก หรือระบบประสาท และอาจส่งต่อกายภาพบำบัดเพื่อฝึกแรงและการทรงตัว
โรงพยาบาลธนบุรีตรังดูแลฉุกเฉินผู้สูงอายุ 24 ชั่วโมงไหม?+
โรงพยาบาลพร้อมดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินตลอด 24 ชั่วโมง หากมีอาการเจ็บหน้าอก หายใจเหนื่อย แขนขาอ่อนแรงเฉียบพลัน ซึม สับสน หรือหกล้มรุนแรง ควรมาโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 075-215-215
