จักษุกรรม

ผ่าตัดต้อกระจก ตรัง — แผลเล็ก ไม่เจ็บ เห็นชัดอีกครั้ง

15 มิ.ย. 2569
ผ่าตัดต้อกระจก โรงพยาบาลธนบุรีตรัง

💡สิ่งที่คุณจะรู้จากบทความนี้

  • ✔ ต้อกระจกคืออะไร เกิดจากอะไร ป้องกันได้ไหม
  • ✔ Phacoemulsification ผ่าตัดแผลเล็กกลับบ้านได้วันเดียว
  • ✔ เลนส์แก้วตาเทียม (IOL) มีกี่แบบ เลือกแบบไหน
  • ✔ ผ่าตัดแล้วหายขาด ไม่กลับมาเป็นซ้ำ
  • ✔ ดูแลตัวเองอย่างไรหลังผ่าตัด

ต้อกระจกคืออะไร?

ต้อกระจก (Cataract) คือการที่เลนส์แก้วตาธรรมชาติซึ่งปกติโปร่งใสเกิดความขุ่นมัว ทำให้แสงผ่านได้น้อยลง การมองเห็นจึงพร่ามัวและไม่ชัดเจน ต้อกระจกส่วนใหญ่เกิดจากกระบวนการเสื่อมตามอายุ แต่ก็อาจเกิดจากเบาหวาน ยา หรืออุบัติเหตุได้

ต้อกระจกเป็นสาเหตุอันดับ 1 ของตาบอดที่สามารถรักษาได้ทั่วโลก การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์เทียมช่วยให้ผู้ป่วยกลับมามองเห็นได้ชัดเจนอีกครั้ง และยังป้องกันการสูญเสียการมองเห็นถาวร

6 อาการบ่งบอกว่าคุณอาจเป็นต้อกระจก

😶‍🌫️

ตามัว มองไม่ชัด แม้ใส่แว่นแล้ว

🌟

เห็นแสงจ้าหรือแสงกระจาย โดยเฉพาะกลางคืน

🌑

ตามัวมากขึ้นเรื่อยๆ ตามแสงสว่าง

🎨

การมองเห็นสีเปลี่ยนแปลง ดูเหลืองหรือซีดลง

👓

ต้องเปลี่ยนแว่นสายตาบ่อยผิดปกติ

🚗

ขับรถกลางคืนลำบาก เห็นแสงไฟแสบตา

กลุ่มเสี่ยงต้อกระจก

🧑‍🦳

อายุ 60 ปีขึ้นไป — ต้อกระจกพบบ่อยในกลุ่มนี้

☀️

ผู้ที่ถูกแสงแดดจัดเป็นประจำ โดยไม่สวมแว่นกันแดด

🍬

ผู้ป่วยเบาหวาน ความเสี่ยงเป็นต้อกระจกสูงกว่าปกติ

💊

ผู้ที่ใช้ยาสเตียรอยด์เป็นระยะเวลานาน

🧬

มีประวัติครอบครัวเป็นต้อกระจกเร็ว

👁️

เคยได้รับบาดเจ็บที่ตา หรือมีการอักเสบในตา

ขั้นตอนผ่าตัดต้อกระจกที่ธนบุรีตรัง

1

👁️ ตรวจตาโดยจักษุแพทย์เฉพาะทาง

วัดสายตา ตรวจความหนาแน่นต้อกระจก วัด Biometry เพื่อเลือกขนาดเลนส์เทียม

2

🩺 เตรียมตัวก่อนผ่าตัด

ตรวจสุขภาพ งดยาบางชนิด หยอดยาต้านการอักเสบตามที่แพทย์สั่ง

3

💧 หยอดยาชาที่ตา

ชาเฉพาะที่ที่ตา ผู้ป่วยตื่นตัวแต่ไม่รู้สึกเจ็บ

4

🔬 Phacoemulsification แผลเล็ก 2–3 มม.

สลายเลนส์ขุ่นด้วยคลื่นเสียง ดูดออก และใส่เลนส์แก้วตาเทียม (IOL)

5

🏠 กลับบ้านได้วันเดียวกัน

ปิดตาด้วยที่ครอบตา รับยาหยอดตา และคำแนะนำการดูแลตัวเอง

6

📅 นัดติดตามผล 1 วัน / 1 สัปดาห์ / 1 เดือน

จักษุแพทย์ตรวจตา ประเมินการมองเห็น และปรับการรักษาตามความจำเป็น

คำถามที่พบบ่อย

ผ่าตัดต้อกระจกใช้เวลานานแค่ไหน?+
การผ่าตัดใช้เวลาประมาณ 15–30 นาทีต่อข้าง ด้วยเทคนิค Phacoemulsification (สลายต้อกระจกด้วยคลื่นเสียง) แผลเล็กมากเพียง 2–3 มิลลิเมตร ไม่ต้องเย็บแผล และผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้ภายในวันเดียวกัน
ต้อกระจกผ่าตัดแล้วหายขาดไหม?+
หายขาดครับ เมื่อเอาเลนส์ตาที่ขุ่นออกและใส่เลนส์แก้วตาเทียม (IOL) แทน ต้อกระจกจะไม่กลับมาเป็นซ้ำอีก เลนส์เทียมนั้นมีอายุการใช้งานตลอดชีวิต ส่วนใหญ่ผู้ป่วยเห็นได้ชัดขึ้นมากตั้งแต่วันถัดไปหลังผ่าตัด
ผ่าตัดต้อกระจกเจ็บไหม?+
ไม่เจ็บครับ แพทย์จะหยอดยาชาที่ตาก่อนผ่าตัด และอาจให้ยาระงับความรู้สึกเพิ่มเติม ผู้ป่วยอาจรู้สึกแรงดันเล็กน้อยในระหว่างทำหัตถการ แต่ไม่มีความเจ็บปวด
เลนส์แก้วตาเทียมมีกี่แบบ? แบบไหนดีที่สุด?+
มีหลายแบบ ได้แก่ เลนส์ชั้นเดียว (Monofocal) สำหรับระยะไกล เลนส์ Multifocal สำหรับมองได้ทั้งใกล้และไกล และเลนส์แก้ไขสายตาเอียง (Toric) ความเหมาะสมขึ้นอยู่กับสภาพตา ไลฟ์สไตล์ และงบประมาณ จักษุแพทย์จะแนะนำให้เหมาะกับแต่ละราย
หลังผ่าตัดต้อกระจกต้องดูแลตัวเองอย่างไร?+
หลีกเลี่ยงการขยี้ตา ห้ามน้ำเข้าตา 1–2 สัปดาห์ สวมแว่นกันแดดเมื่อออกนอกบ้าน หยอดยาตาตามที่แพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอ งดกิจกรรมที่ต้องออกแรงมาก และมาตรวจตามนัดทุกครั้ง
ต้อกระจกต้องรอสุกก่อนผ่าตัดไหม?+
ไม่จำเป็นครับ ความเชื่อว่าต้องรอให้ต้อกระจกสุกก่อนค้านกับหลักการแพทย์สมัยใหม่ การผ่าตัดเมื่อต้อกระจกยังไม่แข็งมากทำให้ผ่าตัดง่ายกว่า ปลอดภัยกว่า และฟื้นตัวเร็วกว่า
ผู้สูงอายุผ่าตัดต้อกระจกได้ไหม?+
ได้ครับ ต้อกระจกพบมากในผู้สูงอายุ และการผ่าตัดก็ปลอดภัยสำหรับคนทุกวัย จักษุแพทย์จะประเมินสุขภาพโดยรวมก่อนผ่าตัด ผู้ป่วยอายุ 80–90 ปีก็สามารถผ่าตัดได้อย่างปลอดภัยหากสุขภาพแข็งแรงพอ