ผ่าตัดคลอด C-Section

ผ่าตัดคลอด C-Section ที่ตรัง ขั้นตอน การฟื้นตัว และข้อบ่งชี้

15 มิ.ย. 2569
ผ่าตัดคลอด C-Section โรงพยาบาลธนบุรีตรัง

💡สิ่งที่คุณจะรู้จากบทความนี้

  • ✔ ข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ที่ต้องผ่าตัดคลอด
  • ✔ ขั้นตอนผ่าตัดคลอดตั้งแต่เตรียมตัวจนฟื้นตัว
  • ✔ ยาชา Spinal Block คืออะไร รู้สึกอย่างไร
  • ✔ ดูแลแผลผ่าตัดหลังกลับบ้านอย่างไร
  • ✔ ผ่าคลอดแล้วให้นมลูกได้ไหม

การผ่าตัดคลอด C-Section คืออะไร?

การผ่าตัดคลอด (Cesarean Section หรือ C-Section) คือการคลอดทารกผ่านการผ่าตัดเปิดหน้าท้องและมดลูก แทนที่จะคลอดทางช่องคลอด ใช้เมื่อมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ที่ทำให้การคลอดธรรมชาติไม่ปลอดภัยสำหรับแม่หรือลูก

ในปัจจุบันการผ่าตัดคลอดมีความปลอดภัยสูงมากเมื่อดำเนินการโดยสูติแพทย์เฉพาะทาง ร่วมกับทีมวิสัญญีแพทย์และพยาบาลห้องผ่าตัดที่มีประสบการณ์ โรงพยาบาลธนบุรีตรังมีห้องผ่าตัดมาตรฐาน และทีมดูแลพร้อมตลอด 24 ชั่วโมง

6 ข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ที่ต้องผ่าตัดคลอด

สูติแพทย์จะประเมินและแจ้งให้ทราบหากมีข้อบ่งชี้เหล่านี้ระหว่างการฝากครรภ์

🔄

ทารกอยู่ในท่าผิดปกติ เช่น ท่าก้นหรือขวาง

🩸

รกเกาะต่ำ (Placenta Previa) ปิดปากมดลูก

⚠️

ครรภ์เป็นพิษรุนแรง (Severe Preeclampsia)

💓

หัวใจทารกผิดปกติระหว่างเจ็บครรภ์ (Fetal Distress)

👶

ทารกตัวใหญ่เกินไปสำหรับช่องคลอดของแม่

🔁

เคยผ่าตัดคลอดมาก่อนหรือผ่าตัดมดลูกครั้งก่อน

กลุ่มที่ควรปรึกษาแพทย์เรื่องผ่าคลอด

👩‍⚕️

ครรภ์แฝด (ทารกสองคนขึ้นไป)

🍬

เบาหวานขณะตั้งครรภ์ที่ควบคุมไม่ได้

💊

ความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์

🫄

คลอดครั้งก่อนยากหรือมีภาวะแทรกซ้อน

🧬

ทารกมีความผิดปกติแต่กำเนิดที่ต้องการการดูแลพิเศษ

ขั้นตอนผ่าตัดคลอด ทีละขั้น

1

📋 เตรียมตัวก่อนผ่าตัด (วันก่อนหน้า)

งดอาหาร-น้ำ 8 ชั่วโมงก่อนผ่าตัด โกนขน ตรวจเลือด ลงนามยินยอม และพบวิสัญญีแพทย์

2

💉 ฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง (Spinal Block)

นั่งโค้งตัว วิสัญญีแพทย์ฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง ร่างกายส่วนล่างชาภายใน 5–10 นาที

3

🏥 ผ่าตัดคลอดทารก (~15 นาทีแรก)

สูติแพทย์ผ่าตัดตามแนว Bikini Line ดึงทารกออกมา ตัดสายสะดือ ส่งทารกให้กุมารแพทย์ประเมิน

4

🧵 เย็บปิดแผลชั้นต่างๆ (~30–45 นาที)

เย็บมดลูก ชั้นกล้ามเนื้อ ไขมัน และผิวหนังอย่างประณีต เพื่อลดรอยแผลเป็น

5

🛏️ ฟื้นตัวในห้องพักผ่าตัด (Recovery Room)

สังเกตอาการ 1–2 ชั่วโมง ตรวจสัญญาณชีพ ยาแก้ปวด และให้คุณแม่อุ้มลูกน้อยครั้งแรก

6

🏠 ฟื้นตัวที่บ้าน 4–6 สัปดาห์

หลีกเลี่ยงการยกของหนัก ดูแลแผล อาบน้ำได้ตามปกติเมื่อแผลแห้ง นัดติดตามผลกับแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

ผ่าตัดคลอดเจ็บไหม? ใช้ยาชาหรือยาสลบ?+
การผ่าตัดคลอดมักใช้การฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง (Spinal Anesthesia) ทำให้ร่างกายส่วนล่างชาและไม่รู้สึกเจ็บระหว่างผ่าตัด คุณแม่ยังตื่นอยู่และสามารถได้ยินเสียงลูกร้องครั้งแรกได้ หลังผ่าตัดอาจรู้สึกปวดแผลเมื่อยาชาหมดฤทธิ์ ทีมแพทย์จะบริหารยาแก้ปวดให้อย่างเหมาะสม
ผ่าตัดคลอดใช้เวลาเท่าไหร่?+
กระบวนการผ่าตัดมักใช้เวลาประมาณ 45–90 นาที โดยตัวทารกมักคลอดออกมาภายใน 10–15 นาทีแรก ส่วนที่เหลือเป็นการเย็บปิดแผลชั้นต่างๆ อย่างประณีต
หลังผ่าตัดคลอดต้องพักโรงพยาบาลกี่วัน?+
โดยทั่วไปพักฟื้นในโรงพยาบาล 3–4 วัน ในวันแรกนอนพักบนเตียง วันที่ 2 เริ่มลุกนั่งและเดินช้าๆ เพื่อกระตุ้นการฟื้นตัว ช่วย 4–6 สัปดาห์หลังกลับบ้านเพื่อฟื้นตัวเต็มที่
ผ่าตัดคลอดมีข้อบ่งชี้อะไรบ้าง?+
ข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ ได้แก่ ทารกอยู่ในท่าผิดปกติ (เท้าขวาง ก้นลง) รกเกาะต่ำ ทารกตัวใหญ่เกินไป ครรภ์เป็นพิษรุนแรง หัวใจทารกผิดปกติระหว่างเจ็บครรภ์ หรือผ่าตัดคลอดครั้งก่อน บางกรณีคุณแม่เลือกผ่าคลอดได้โดยปรึกษาแพทย์
แผลผ่าตัดคลอดมีรอยเป็นอย่างไร?+
แผลมักอยู่บริเวณเหนือหัวหน่าว ขนาดประมาณ 10–15 ซม. ขนานกับแนวนอน (Bikini Line) ซึ่งซ่อนอยู่ใต้เส้นชุดชั้นใน ในระยะ 6–12 เดือน แผลจะจางลงอย่างมีนัยสำคัญ แพทย์จะแนะนำการดูแลแผลเพื่อลดรอยแผลเป็น
ผ่าตัดคลอดแล้วให้นมลูกได้ไหม?+
ได้ครับ คุณแม่ที่ผ่าตัดคลอดสามารถให้นมแม่ได้เช่นกัน ทีมพยาบาลจะช่วยจัดท่าให้นมที่เหมาะสมกับแผลผ่าตัด เช่น ท่า Football hold เพื่อให้สะดวกและไม่กดทับแผล
ผ่าตัดคลอดครั้งที่ 2 หรือ 3 ปลอดภัยไหม?+
การผ่าตัดคลอดซ้ำมีความปลอดภัยสูงในมือของสูติแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ แต่มีความเสี่ยงจากพังผืดในอุ้งเชิงกรานสูงขึ้นเล็กน้อย แพทย์จะประเมินและวางแผนล่วงหน้าอย่างละเอียดเพื่อความปลอดภัยสูงสุด