ใครคือ “กลุ่มเสี่ยง” (อ่านแล้วเช็กตัวเองทันที)
-
อายุ ≥40 ปี
-
เครือญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม/รังไข่ (โดยเฉพาะอายุน้อย) หรือสงสัย ยีนกลายพันธุ์ BRCA1/2
-
เคยได้รับ รังสีบริเวณทรวงอก ตอนอายุน้อย
-
เคยตรวจชิ้นเนื้อพบ Atypia/DCIS
-
เต้านมหนาแน่น (dense breast)
-
ฮอร์โมนเอสโตรเจนนาน (มีประจำเดือนเร็ว/หมดช้า, ฮอร์โมนทดแทนบางชนิด)
-
ตั้งครรภ์ครั้งแรกหลัง 30 ปี/ไม่มีบุตร
-
น้ำหนักเกิน กิจกรรมน้อย ดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่
ถ้าคะแนนความเสี่ยงโดยแบบประเมิน (เช่น Tyrer–Cuzick) ≥20% ให้คุยแพทย์เรื่องแผนคัดกรองระดับ “ความเสี่ยงสูง”
คัดกรองที่ใช่สำหรับคุณ (แนวทางสากล สรุปแบบใช้งาน)
ความเสี่ยงทั่วไป
-
เริ่ม แมมโมแกรมประจำปีตั้งแต่อายุ ~40 ปี
-
เสริม อัลตราซาวนด์ เมื่อเต้านมหนาแน่น/อ่านภาพยาก
ความเสี่ยงสูง (BRCA/ญาติใกล้ชิด, เคยฉายรังสีทรวงอก, ความเสี่ยงตลอดชีวิต ≥20%)
-
MRI เต้านม + แมมโมแกรม ทุกปี เริ่มราว อายุ 30 ปี หรือ เร็วกว่าญาติที่อายุน้อยที่สุด 10 ปี (แต่ไม่ก่อน ~25 ปี)
-
พิจารณายาป้องกัน/การผ่าตัดป้องกันกรณีมียีนกลายพันธุ์—ตัดสินใจร่วมกับแพทย์
ตรวจร่างกายโดยแพทย์: อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง (บ่อยขึ้นในกลุ่มเสี่ยงสูง)
สัญญาณเตือน (พบข้อใดข้อหนึ่ง ให้มาตรวจ)
-
คลำเจอก้อนแข็ง ขนาดโตขึ้น
-
ผิวหนังบุ๋ม/ลักษณะ “เปลือกส้ม”, แดงร้อน
-
หัวนมบุ๋มหรือบิดรูป, มีเลือด/น้ำใสจากหัวนม
-
เจ็บเฉพาะจุดติดต่อกันหลายสัปดาห์
-
ต่อมน้ำเหลืองรักแร้โต
คลำเต้านมแบบสั้น 3 ลูป (เดือนละครั้ง หลังหมดประจำเดือน 3–5 วัน)
-
วนเป็นก้นหอย จากนอกเข้าใน
-
รัศมีซี่ล้อ จากหัวนมออกนอก
-
บน–ล่างเส้นตรง คลำครบทั้งเต้านมและรักแร้
ถ้าคลำแล้วไม่แน่ใจ—ให้แพทย์ช่วยยืนยัน อย่าปล่อยคาใจ
ชีวิตประจำวัน: สิ่งที่ “ช่วยลดความเสี่ยง”
-
คุม น้ำหนัก–รอบเอว, เดินเร็ว/ออกแรงแอโรบิก ≥150 นาที/สัปดาห์
-
จำกัดแอลกอฮอล์, งดบุหรี่
-
ให้นมบุตรเมื่อทำได้
-
ทบทวนการใช้ฮอร์โมน/ยาคุมกับแพทย์
ทำไมต้องตรวจที่ ธนบรุี ตรัง
-
ทีมอายุรแพทย์–รังสีแพทย์ พร้อม แมมโมแกรมดิจิทัล/อัลตราซาวนด์/MRI
-
อ่านผลไว นัดหมายต่อเนื่องให้เอง
-
ให้คำปรึกษา การประเมินความเสี่ยงส่วนบุคคล และแนวทางเฝ้าระวังระยะยาว
FAQ (สั้นและตรง)
แมมโมแกรมเจ็บไหม? กดเล็กน้อยไม่กี่วินาที—คุ้มกับการพบโรคไว
อายุน้อยกว่า 40 ต้องตรวจไหม? ถ้าเสี่ยงสูง/มีก้อน/มีอาการ ให้พบแพทย์เพื่อตรวจที่เหมาะสม (อัลตราซาวนด์/MRI)
คลำเองพอหรือยัง? ไม่พอ ต้องมีการคัดกรองตามอายุ–ความเสี่ยงร่วมด้วย
CTA & NAP
แผนกเต้านม–ศัลยกรรม/รังสีวินิจฉัย — รพ.ธนบุรี ตรัง (THG)
โทร 075-215-215 • Line/FB @THONBURITRANG • เปิดทุกวัน